محمود نیکبخت گفت: حافظ در تمام طول زندگی خود، دیوان شعری فراهم نیاورد، چرا باید معروف‪ترین غزلسرای فارسی زبان، مجهول‪ترین شاعر نیز باشد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه اصفهان، محمود نیکبخت در نشستی با موضوع دلیل انحراف شناخت حافظ که به همت موسسه مطالعاتی رویش دیگر روز گذشته (دوشنبه) در تالار صائب دانشگاه اصفهان برگزار شد، اظهار کرد: حافظ در تمام طول زندگی خود، دیوان شعری فراهم نیاورد، چرا باید معروف‪ترین غزلسرای فارسی زبان، مجهول‪ترین شاعر نیز باشد.

وی با بیان اینکه اشعار حافظ ۲۰ سال پس از مرگش جمع آوری شد، افزود: مولانا به لحاظ طرز زندگی، خانقاه، اطرافیان و حتی غذایی که می‪خورد و عادات دیگرش کاملا شناخته شده است اما در مورد حافظ حتی یک جمله موثق نیز وجود ندارد.

این منتقد ادبی اضافه کرد: هر گروهی فارغ از جهت گیری، یک روایت یا خوانش خاص از حافظ دارد و بیشتر وجه تاویلی وجود دارد.

وی با بیان اینکه فرهنگ دریچه‪ای برای شناخت افراد و افکارشان است، خاطر نشان کرد: فرهنگ برای گفت وگو است، فرهنگ به معنی رفتار انسان‪ها است. از روی ظاهر و رفتار هر انسانی می‪توان فرهنگش را تشخیص داد.

نیکبخت ادامه داد: بخشی از معضل شناخت حافظ، یک انحرافی است که بر زبان حاکم بر شعر کلاسیک فارسی ایجاد شده است. شعر کلاسیک فارسی بر اصل تدوین قافیه معرفی شده و دیوان‪های شعر بر اساس قافیه‪ها منظم شده‪اند، به همین دلیل نمی‪توان متوجه شد که شاعر در مقاطع مختلف زندگی خود چه نوع نگاهی داشته است، که دیوان حافظ نیز اینگونه است.

وی تاکید کرد: نقد امروز می‪تواند با استفاده از تکنیک‪های زبان شناسی به کرونولوژی و سیر تغییر و تحول زمانی حافظ پاسخ دهد. شخصیت حافظ در دوره‪های مختلف زندگی تغییر می‪کند. برخی را خود در اشعارش گفته و برخی را می‪توان با استفاده از تکنیک‪های زبان شناسی دریافت.

این نویسنده اهل اصفهان اظهار کرد: در دیوان حافظ چند غزل وجود دارد که بسیار ضعیف است، در حدی که اگر این غزلیات در مجلسی خوانده شود، ایرادات بسیاری گرفته خواهد شد، ابیات زیر از این نمونه هستند:

…دلم را مشکن و در پا مینداز/ که دارد در سر زلف تو مسکن
چو دل در زلف تو بسته‌ست حافظ/ بدین سان کار او در پا میفکن

وی به اشعار متفاوت حافظ اشاره و اضافه کرد: بسیاری از غزل های حافظ بر اساس واقعیت‪های زمانه است، یعنی می توان زمان سرودن اشعار را متوجه شد و بهتر است بر اساس شان نزول ها، اشعار حافظ جمع آوری و تدوین شود.

وی با تاکید بر تعمیق خوانی غزلیات حافظ خاطر نشان کرد: ممکن است غزلی را صد بار خوانده باشیم اما متاسفانه در این غزلیات تعمق و تامل نمی‪کنیم، با تحقیق بر روی غزلیات حافظ می‪توان متوجه کرونولوژی اشعار حافظ شد.

این مترجم به تفاوت‪های شعر کلاسیک و امروزی اشاره و تصریح کرد: تکنیک و قالب شعر دیروز قراردادی است و نوع نگاه نیز مطلق و از زمین به آسمان است به طوری که زمین کمتر دیده می‪شود در حالی که تکنینک و قالب شعر جدید اینگونه نیست.
وی با بیان اینکه حافظ اوج بیان‪های نقیضه‪ای است و این موضوع در بسیاری از غزلیاتش مشهود است، افزود: بسیاری از اشعار حافظ زبان، نگاه، حرکت، کنش و تداوم کنش مرتبی وجود دارد و همچنین ابیات در یک غزل به هم پیوسته هستند
http://isfahan.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=33728